Bạn chọn resort vì lý do gì

Đi nghỉ ở resort du khách trả tiền vì cái gì?

Xin bắt đầu bằng so sánh sau vài chuyến đi thăm resort ở Bali, Indonesia. Một con số để hình dung: thiên đường resort nổi tiếng thế giới này có hơn 400 resort lớn nhỏ. Các thương hiệu resort, khách sạn hàng đầu thế giới như Melia, Hilton, Sheraton, For season... đều có mặt ở đây. Giá thuê phòng tiêu chuẩn của các thương hiệu danh tiếng này theo niêm yết khó mà kiếm dưới 200 USD/đêm. Ở bungalow thì giá cao trên trời.

Lấy một ví dụ về một resort ở Indonesia có 9 bungalow, không có bãi tắm sát bờ biển, giá phòng thấp nhất cũng gấp ba lần giá phòng tiêu chuẩn ở trên, tức là gần 600 USD. Tôi tò mò quan sát thấy vật liệu dùng là đá mài, gạch trần, đá tự nhiên dạng thô, gỗ cũng không phải là dạng danh mộc mà là gỗ sơn đen, nền sân tráng xi măng còn cố tình để nguyên những vết răn nứt, những vệt không đồng màu... Vậy mà khách cứ phải xếp hàng để vào ở resort này.

Câu hỏi đặt ra là người tiêu dùng trả tiền ở resort vì cái gì?

Tất nhiên là trả tiền lưu trú, tiền ăn, tiền dịch vụ. Nhưng tại sao lại có giá chênh lệch nhau như vậy? Thoạt nhìn thì chỗ thu tiền cao đâu có gì tiện nghi hơn nếu không nói là đôi khi còn kém hơn! Như vậy trả tiền ở đây không nhất thiết là tiện nghi! Nếu nghĩ như vậy là chưa đúng.

Một ví dụ ở một resort tại Mũi Né, có thời điểm giá phòng trung bình từ 50 - 60 USD/phòng/ngày đêm. Những ngày thấp điểm trong tuần, nhiều phòng bỏ không. Một đơn vị dịch vụ lữ hành đặt vấn đề đưa khách đến lấp đầy trong các ngày trống với giá 25 USD/phòng/ ngày đêm. Để phòng không cũng vậy mà thu thêm 25 USD thì lợi quá. Nhưng người giám đốc điều hành từ chối bởi hai lý do: thứ nhất, khách trả 25 USD sẽ “đối xử” với resort theo kiểu 25 USD; thứ hai, điều đó sẽ vô tình “đuổi” những du khách trả 60 USD đi. Chẳng hạn như có người trả 60 USD để nghỉ, vô tình gặp khách ồn ào, họ sẽ cảm thấy không khí resort không thích hợp với mình. Một hai lần thì họ bỏ đi tìm chỗ khác thích hợp hơn. Tôi cho rằng chọn lựa của người giám đốc điều hành là chính xác cả về hiệu quả kinh tế và phương cách kinh doanh.

Hai ví dụ này cho thấy, tiền trả cho kỳ đi nghỉ ở resort là một cái gì đó nằm ngoài khái niệm phòng ốc, tiện nghi thông thường, kiểu ở khách sạn bờ biển.

“Vẽ resort là vẽ… khoảng trống”!

Cái “nằm ngoài” đó thực sự là một điều mà nhà đầu tư và nhà thiết kế hướng tới và muốn mang lại cho du khách. Thiết kế một resort là tạo ra một không gian để người sống trong môi trường đó được thư giãn tối đa. Có lần, một người quen nhờ tôi thiết kế một resort. Anh ta bảo: “đất có rồi, vốn thì không lo, anh cứ làm cho tới”! Tôi hỏi là “tới đâu” thì trả lời không được. Tôi hỏi anh ta định nhắm đến khách hàng là ai thì anh ta cũng không trả lời cụ thể được mà chỉ nói chung chung, “ai đến ở thì đều là khách hàng của tôi”. Tất nhiên, ai đến ở thì là khách hàng của anh ta nhưng cụ thể họ phải trả bao nhiều tiền/đêm? Đến lúc đó thì anh ta mới nói mơ hồ “khoảng vài chục đô gì đó. Nếu lấy cao thì sợ người ta sẽ đi chỗ khác”.

Thật ra trong kinh doanh đã hình thành nhiều resort thu tiền cao mà vẫn đắt khách. Vấn đề là cái mình đưa ra có đáp ứng được nhu cầu của khách không?

Nhu cầu cao nhất của du khách khi tìm đến resort là để thư giãn. Du khách đã bỏ thời gian và tiền bạc, nhà đầu tư và nhà thiết kế đem đến cho họ một không gian phù hợp để họ có thể thư giãn.
Một số resort lược bỏ bớt những yếu tố của đời sống công nghiệp, những máy móc hào nhoáng chỉ vì chúng nhắc người ta nhớ đến đời sống thường nhật hàng ngày. Vì vậy, bỏ bớt yếu tố công nghiệp không phải là lập dị, là tiết kiệm. Tạo ra cái “hoang sơ 5 sao” là điều mà người ta nhắm tới để mang đến cho du khách một môi trường thư giãn nhất.
Người ta đi nghỉ ở resort là để hưởng cái không gian còn lại giữa các “xác nhà” (mà đầu tư nội thất không ít tiền). Vì vậy mới có một khái niệm vui vẻ như đùa: “vẽ resort là vẽ cái... khoảng trống”!

Thực tế kiến trúc resort không chỉ đơn giản là phòng ngủ, là nơi lưu trú với dịch vụ tiện nghi. Để có một giá trị đồng bộ, tương tác tốt đến cảm giác thư giãn thích thú, ngoài thiết kế kiến trúc, nội thất... còn phải cần lao động chuyên nghiệp của nhà thiết kế cảnh quan (land scape); chuyên gia phong cách (stylist), nghệ thuật sắp đặt (installation). Đó là chưa kể trong vài trường hợp đầu tư nghiêm túc, chắc chắn không thiếu vai trò của các cố vấn về văn hoá và truyền thống địa phương. Dĩ nhiên, sẽ rất là phung phí khi viện đến nhiều chuyên gia đến vậy mà không đặt resort trong sự vận hành của những nhà quản lý kinh doanh du lịch có tay nghề chuyên nghiệp.

Chính vì thế, ở các không gian trong resort, người ta mới kết nối với văn hóa bản địa, tạo ra không gian bản địa cho du khách có thêm niềm vui khám phá. Không gian nghỉ là một không gian hiện đại nhưng lại mang bản sắc văn hóa, kỹ thuật của vùng bản địa mà nó toạ lạc. Điều đó giải thích vì sao các resort cao cấp luôn quan tâm dùng vật liệu và kỹ thuật bản địa, dùng người địa phương để làm việc trong resort. Chẳng hạn, một du khách nói “có thể trả đến 1.000 USD để có một ngày đêm sống giữa thiên nhiên, ngủ với thiên nhiên”. Vấn đề là tổ chức được cho người ta ngủ giữa thiên nhiên nhưng phải đảm bảo an toàn, thoải mái. Ví dụ ngủ với thiên nhiên mà không bị côn trùng quấy nhiễu (đối với khách, bị dị ứng côn trùng có khi trở thành sự quấy nhiễu nguy hiểm). Làm được như vậy thì du khách sẽ phải vui lòng tìm đến trả tiền thôi.
Nhưng muốn làm được thì phải đầu tư tương thích và hợp lý. Theo tính toán của một đồng nghiệp nước ngoài của tôi thì suất đầu tư tương thích ở Việt Nam hiện tại cho resort 3 sao là 45.000 USD/ phòng, 4 sao là 65.000 USD và 5 sao là 95.000 USD/phòng. Theo Tổng cục du lịch, số vốn đầu tư bình quân của các resort là khoảng 1 tỉ đồng/buồng (số liệu năm 2006). Nếu dùng vật liệu bóng bẩy có vẻ hiện đại, bóng loáng, thì dễ bảo dưỡng nhưng có vẻ đi ngược lại chất lượng được ưu tiên một là thư giãn, gần gũi thiên nhiên.

Ngược lại, để có nhiều những giá trị thật sự đó cho resort thì xu hướng hiệu quả trực tiếp nhất là dùng vật liệu thô, tự nhiên, nặng chất công phu của văn hoá vật liệu truyền thống. Mà theo hướng này thì lập tức phải tốn nhiều chi phí khắc phục nhược điểm thô thiển, thiếu an toàn, chóng hỏng, phí bảo dưỡng cao... Vậy là thấy ngay cái giá cao hợp lý của... resort 5 sao!

Như vậy, khi một resort ra đời thì người đầu tư, nhà thiết kế đã phải nhắm đến một chân dung du khách cụ thể với một không gian, phong cách, tiện nghi phục vụ tương thích, chi phí đầu tư và giá bán sản phẩm tương thích.

Để không nhầm chỗ

Trở lại vấn đề resort và đi nghỉ ở resort, hơn 10 năm qua ở Việt Nam đã có bước phát triển rất nhanh. Chỉ tính riêng Phan Thiết, tôi nhớ vào năm 1996, khi khánh thành resort Victoria Phan Thiết thì lúc đó mới chỉ có Cocobeach. Nay thì riêng Mũi Né- Phan Thiết đã có gần 100 resort, đủ mức giá, đủ loại chất lượng.

Tốc độ phát triển quá nhanh có thể dẫn đến những dạng “lệch pha” giữa người tiêu dùng, nhà đầu tư và cả nhà thiết kế.
Như trên đã nói, bản chất của việc đi nghỉ resort là thư giãn. Thế thì khi thiết kế một resort, cái mà người ta vẽ là... khoảng trống. Giá trị cao nhất của một resort không chỉ là công trình kiến trúc mà là không gian còn lại bên ngoài công trình kiến trúc. Đó là cảnh quan được “đóng khung” một cách trí tuệ và nghệ thuật bởi các khối công năng kiến trúc.

Dưới góc độ tiêu dùng, nếu bạn vào nghỉ chỗ nào đó thấp hơn nhu cầu của mình thì bạn tốn thời gian mà không có được kỳ nghỉ đúng nghĩa. Nếu bạn vào chỗ nào đó được tổ chức chu đáo quá mức cần thiết của bạn và thu tiền rất cao thì bạn vừa mất thời gian, vừa mất tiền vừa mất luôn cả kỳ nghỉ.

Ta đã biết mỗi resort là một đối tượng khách khác nhau, mức giá khác nhau. Ta cũng đã hiểu đồng tiền bỏ ra ở resort có thể đong đếm bằng giá trị các tiện nghi, dịch vụ. Nhưng thực chất cuối cùng là mua một cảm giác thư giãn đúng tầm và đúng giá. Muốn khỏi “nhầm chỗ” thì bản thân người dùng cũng phải xác định cho đúng nhu cầu của mình. Chẳng hạn, nếu bạn đi nghỉ cùng bạn bè thì phải chọn chỗ nào đó nhiều vẻ tươi tắn. Nếu đi nghỉ cùng gia đình, thì đừng quên trẻ nhỏ không hào hứng gì với giá cao của resort 5 sao có khung cảnh thiền định tuyệt vời... Ở những resort thiết kế thích hợp cho sự tịnh dưỡng thì đừng chọn cho kỳ nghỉ cơ quan với cánh mày râu ngả ngớn bên thùng bia, cười nói ồn ào.

Đi và chọn đúng nhu cầu, đúng chỗ, resort sẽ mang lại những giờ phút thư giãn thú vị trong những ngày nghỉ, Và còn gì bằng, đó lại là những ngày xuân.

Comments